ชากุหลาบจีน: ดอกตูมอบแห้งพันธุ์ไหน และชงอย่างไร

ในวัฒนธรรมชาจีน กุหลาบ (เหมยกุย, 玫瑰) หมายถึงดอกตูมและกลีบของกุหลาบพันธุ์ชงชาเป็นสำคัญ สีชมพูเข้ม กลิ่นหอมอบอุ่นหวานละมุนคล้ายน้ำผึ้ง ต่างจากกลิ่น “กุหลาบ” แบบน้ำหอมในขนมหวานตะวันตกอย่างชัดเจน

รสชาติและกลิ่นหอมในชา

กลีบและดอกตูมของกุหลาบนิยมผสมกับชาดำและเบลนด์ดอกไม้ กุหลาบกับชาดำเข้ากันเป็นพิเศษ เพราะชาดำรสเข้มช่วยรองรับกลิ่นดอกไม้ให้มีที่พักพิง น้ำชาจึงนุ่มกลมกล่อมพร้อมความหวานธรรมชาติอ่อน ๆ ดอกตูมยังชงเดี่ยว ๆ ได้เป็นเครื่องดื่มละมุนที่หอมราวเดินอยู่ในสวนกุหลาบ

ในวัฒนธรรมจีน

ตามศาสตร์แผนจีน กุหลาบช่วยให้ “ชี่” หรือพลังชีวิตไหลเวียน คลายความติดขัด ผ่อนอารมณ์ และคืนความเบาสบาย ชากุหลาบจึงถือเป็นเครื่องดื่มอบอุ่นหัวใจของผู้หญิงในจีนมาช้านาน ดื่มเพื่อให้ร่างกายอบอุ่น จิตใจสงบ และอารมณ์แจ่มใส กลีบกุหลาบยังใช้ทำของหวาน รวมถึงแยมกุหลาบอันเลื่องชื่อของครัวยูนนาน

วิธีชง

กุหลาบชงง่ายไม่เรื่องมาก ใช้น้ำร้อน 90–95 °C ได้ดี และคลี่กลิ่นหอมตั้งแต่น้ำแรก จะชงในกาน้ำชาหรือแก้วใบโปรดก็อร่อยเหมือนกัน

เก็บเกี่ยวและแปรรูปอย่างไร

กุหลาบสำหรับชงชาเก็บตอนเป็นดอกตูมแย้มครึ่งดอก ก่อนพระอาทิตย์ขึ้น ที่อำเภอผิงอิน มณฑลซานตง — “บ้านเกิดของกุหลาบ” และแหล่งของกุหลาบแดงกลีบซ้อนกินได้ที่จีนขึ้นทะเบียนไว้ คนเก็บออกไปยังทุ่งในเดือนพฤษภาคมตั้งแต่ฟ้ายังไม่สาง โดยติดไฟฉายคาดหัว น้ำมันหอมระเหยในดอกตูมจะเข้มข้นที่สุดก่อนแดดออก จึงเป็นการวิ่งแข่งกับแสงตะวัน เก็บดอกตอนยังชุ่มน้ำค้างในระยะ “ครึ่งถ้วย” ตอนที่กลิ่นหอมเต็มที่ที่สุด แหล่งกุหลาบชาอื่น ๆ ของจีนคือยูนนาน (กุหลาบขอบทองลี่เจียง) และกานซู่

ดอกตูมที่คัดแล้วเข้าสู่การอบแห้งอย่างนุ่มนวลที่อุณหภูมิต่ำทันที เพื่อรักษาสีและกลิ่น ผู้ผลิตที่ผิงอินเล่าว่าใช้ปั๊มความร้อนอบเป็นขั้น ๆ คุมไว้ต่ำกว่าราว 55 °C ราวหนึ่งวัน บางเจ้าผึ่งในร่ม อบลมร้อน หรือทำแห้งแบบแช่เยือกแข็งสุญญากาศ ซึ่งจากงานเปรียบเทียบทางวิทยาศาสตร์การอาหารที่ตีพิมพ์ไว้ รักษารูปทรงและสีได้ดีที่สุด จากนั้นร่อนดอกแห้งให้พ้นกลีบร่วงและเศษก้าน พักให้เย็น แล้วปิดผนึกกันความชื้น

บนชั้นวางของเรา

ชาดำกุหลาบของเราวางดอกตูมไว้บนเบสชาดำรสเข้มกลิ่นมอลต์ — ตัวชาเป็นที่พักพิงให้กลิ่นดอกไม้ น้ำชาจึงนุ่มและกลมกล่อม กุหลาบยังอยู่ในเบลนด์ดอกไม้ผลไม้ไร้คาเฟอีนของเรา เคียงกับมะลิ เก๊กฮวย และพีช ในเวิร์กช็อปเบลนด์ กุหลาบเป็นแอดออนพอร์ชันละ 40 บาท ใส่ได้ถึงสามพอร์ชัน และยังเป็นพื้นฐานของพรีเซตสำเร็จรูปหนึ่งของเรา คือชาดำใส่กุหลาบและลิ้นจี่อีกนิด

ชากุหลาบใช้กุหลาบพันธุ์ไหน?

กุหลาบชาแบบจีนหมายถึงดอกตูมและกลีบของกุหลาบเพาะปลูกที่กินได้ สีชมพูเข้ม กลิ่นหอมอบอุ่นแบบน้ำผึ้ง ต่างจากกลิ่นกุหลาบแบบน้ำหอมในขนมหวานอย่างสิ้นเชิง แหล่งกินได้ที่มีชื่อที่สุดคือผิงอินในซานตง และยังปลูกที่ยูนนานกับกานซู่ ดอกตูมเก็บตอนแย้มครึ่งดอกก่อนรุ่งสาง เพื่อเก็บน้ำมันหอมไว้ ส่วนกุหลาบประดับสวนเป็นคนละอย่างและไม่เหมาะกับการชงดื่ม